Kardiyoloji ve Kalp Damar Cerrahisi Merkezi Bölümleri
1. Anjiyografi ve Katater Laboratuarı Uygulamaları
Koroner Anjiyografi Nedir?
Koroner Anjiyografi; kalp ve damar hastalıkları tanısında son yıllarda sıkça uygulanmakta olan bir tanı yöntemidir. Bu yöntem ile, koroner damar adı verilen kalp kasını besleyen damarlarda, kan akımını engelleyen bir darlık ya da tıkanıklık olup olmadığı görüntülenerek tedavinin yönlendirilmesi sağlanır. Bir tanı yöntemi olan “Koroner Anjiyografi” ile kalp damarlarına herhangi bir müdahale yapılmadığı gibi kalp damarları da açılmaz. Bu yöntem ile yalnızca koroner damarlarda meydana gelmiş olan darlıkların yeri ve ciddiyeti tespit edilir.
Koroner Anjiyografi sırasında, kalp damarlarında tıkanıklık tespit edildiği bazı durumlarda görüntülenme işlemi tamamlandıktan sonra ; aynı işlem sırasında tıkanmış olan ya da darlık tespit edilen damarlar “PTCA” olarak adlandırılan balon uyguması veya “Stent” yerleştirilmesi ile açılmaktadır.
Koroner Anjiyografi Nasıl Uygulanır?
Koroner anjiyografi öncesi hastalara gerekli olan kan tahlilleri yapıldıktan sonra sakinleştirici bir ilaç yapılır. Daha sonra işlemin uygulanacağı bölge lokal anestezi (bölgesel uyuşma) ile uyuşturulur. Kasık veya kol atardamarına işlem sonrasında çıkartılmak üzere plastik bir kılıf yerleştirilir. Bu işlem sonrasında; “kateter” adı verilen yaklaşık 2 mm. çapındaki içi boş ve ince plastik borular, plastik kılıf aracılığı ile kalbin damarlarının ağız kısmına yerleştirilir. Bu borulardan damarları röntgen altında görünür hale getiren kontrast madde verilir ve değişik açılardan damarların görüntülenmesi sağlanır.
İşlem tamamlandıktan sonra giriş için yerleştirilmiş olan katater geri çekilerek, giriş yapılan damarlardaki kanama durana kadar bölgenin üzerine ağırlık uygulanacaktır.
• İşlem ortalama 10-30 dakika sürmektedir.
• Hasta uyutulmadan kasık veya kol bölgesi uyuşturulup, kateter yerleştirilerek yapılmaktadır.
• Uygulanan sakinleştirici ilaç yalnızca rahatlamayı sağlacaktır. Hasta işlem süresince olup bitenleri duyabilir ve isterse ekranda anjio görüntülerini izleyebilir.
• Hasta işlemden sonra yatağına alınır. Kasığına yerleştirilmiş olan kateter çekilir ve bir süre o bölgeye baskı uygulanır.
• Daha sonra anjio kateterinin çıkarıldığı bölgeye kum torbası yerleştirilir. Bu işlemler kanama olmasına engel olmak için yapılır.
• Kum torbası normal şartlarda 4 saat bekletilir. Bu esnada hasta hareketleri kısıtlanmaktadır.
• İşlemlerden 2 saat sonra sulu yemekler alınmasına izin verilebilir. Kullanılan radyoopak maddenin böbrekten atılması için bol su içilmesi önerilmektedir.
• Acil bir işlem gerekmeyen hastalar, işlemden 6 saat sonra evlerine gönderilirler. Balon anjioplasti yapılan veya stent yerleştirilen hastalar bir gece hastanede yoğun bakımda tutulurlar.
• Hastalar taburcu edilmeden önce yapılan işlemin sonucu ile ilgili bilgilendirilirler ve daha sonra izlenecek tedavi yöntemleri hastaya anlatılır.
• Tedavi alternatifleri; ilaç tedavisi, balon anjioplasti veya açık kalp ameliyatı olabilir.
• Hasta taburcu olurken işlem raporu ve kullanacağı ilaçları gösteren reçete kendisine verilir.
Koroner anjiyografi, genellikle hiçbir sorun yaşanmadan gerçekleştirilen bir işlemdir. Anjiyografi işleminin tüm tıbbi girişimlerde olduğu gibi riskleri vardır ancak bu risk, teknolojik gelişmeler ve sahip olunan büyük deneyimler sonucu son derece düşüktür.
Koroner Anjiyografi Kimlere Uygulanır?
- Damar hastalığı olduğunu düşündüren test sonuçlarının olması gerekenden yüksek görülmesi,
- Kalp krizinin ilk 12 saatinde veya daha sonraki saatlerde göğüs ağrısının devam edenler,
- Kalp krizinin var olduğunu düşündüren göğüs ağrısı bulunan hastalar,
- Anjiyoplasti veya bypass yapılan hastalarda göğüs ağrılarının tekrardan meydana gelmesi durumunda,
- Kalp krizi sonrası yapılan tetkiklerde problem görülenler ,
- Kalp ve damar hastalıklarından dolayı ameliyat olacak hastaların belli bir yaşın üzerinde olması durumunda,
- Ritim bozukluğu ve kalp yetmezliği olan hastalara uygulanmaktadır.
2. KARDİYOLOJİK TEDAVİ UYGULAMALARI
a. Balon Anjiyoplasti ve Stent Uygulamaları
Yapılan Koroner Anjiyografi uygulaması sırasında eğer kalp damarlarında meydana gelmiş olan bir tıkanıklık veya damar sertliğini gösteren (ateroskleroz hastalığı) bulguları var ise, görüntüleme işlemi tamamlandıktan sonra; aynı işlem sırasında ya da başka bir seansta tıkanmış ya da darlık tespit edilmiş olan damarlar “PTCA” olarak adlandırılan “Balon Anjiyoplasti” veya “Stent” yöntemi ile açılmaktadır.
Balon Anjiyoplasti yöntemi; anjiyografi ile belirlenen damarlardaki darlıkların balon kateteri ile genişletilmesi işlemidir. Bu yöntemde; darlık tespit edilen bölgeye ince bir klavuz katater ile ulaşılarak darlığın içine , özel olarak yapılmış olan sönük haldeki balon iletilir. Daha sonra darlığın üzerindeyken balon kısa süreli olarak şişirilir. Damar açıldıktan sonra balon söndürülerek geri çekilir. Bu işlem sayesinde tıkanmış olan damar genişletilmektedir.
PTCA(Stent); gerekli görülen durumlarda balon işlemine ek olarak daralmış ya da tıkanmış damara balon yardımı ile kafes konulması işlemidir. Stentler kafes yapısında olan küçük tüplerdir. Stentler tıkanmış olan damarları açık tuttuğu gibi tekrar tıkanma olasığını azaltmaktadır. Stenler ilaçlı ve ilaçsız olmak üzere 2’ye ayrılmaktadır. Damarlarda tekrar daralma olasılığının yüksek olduğu durumlarda ilaçlı stenler daha fazla tercih edilmektedir. Örnek olarak ince yapılı damarlarda,uzun darlıklarda ve şeker hastalığı v.b. İlaçlı stenler tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ilaçsız stentlere oranla daha pahalıdır. Ve sosyal güvenlik kurumları tarafından karşılanmamaktadır. Yaklaşık olarak 1/2 saat süren işlem sırasında işlem sırasında hasta uyanık kalmaktadır. Stent işlemi gerçekleştirildikten sonra hasta özel bakım odasına alınmaktadır. Ve hastanede yaklaşık 2 gün yatması uygun olmaktadır. Doktorun uygun gördüğü dozlarda pıhtılaşmayı önleyici bir süre mutlaka kullanılmalıdır. Stent işlemi uygulanan hasta yaklaşık olarak 1 ve ya iki hafta içinde çok ağır aktivitelerden kaçınmak suretiyle normal aktivitelerine devam edebilmektedir.
Tıkanmış ve daralmış olan damarlar belirtilen yani ameliyatsız olan girişimsel yöntemler aracılığı ile açılmaz ise, koroner by-pass ameliyatı ile darlıkların ilerisine ek damarlar bağlanmaktadır.
b. Kalp Pili Uygulaması
Pacemaker olarak adlandırılan kalp pilleri, kalbinde ritim bozukluğu olan kişilerin kalp ritimlerini ayarlamak için kullanılır. Kalp atışının hızını ayarlamak için kalp kasına elektriksel uyarılar gönderen ve batarya yardımı ile çalışan elektronik cihazlardır.
Kalp pili uygulaması geçici ve kalıcı olmak üzere 2’ye ayrılır.
1. Geçici Kalp Pili Uygulaması:
Geçici kalp pili uygulamaları daha acil durumların yanı sıra kalıcı kalp pili uygulaması gerçekleştirilinceye kadar, kalbin yeterli hızının ayarlanabilmesi için uygulanır.
Geçici kalp pili uygulamasında boyun ya da kasık bölgesi uyuşturulduktan sonra pace kutusundan geçen elektrodların kalbe ulaşması için bölgeye bir kılıf yerleştirilir. Jeneratörü büyük olan ve kısa bir süre kullanılan kalp pilleri vücut dışında bırakılırak sabitlenir. Hastanın durumunun kalıcı olacağının düşüldüğü durumlarda kalıcı kalp pili uygulamasına geçilmektedir.
2. Kalıcı Kalp Pili Uygulaması:
Geçici kalp pili uygulamasının yapıldığı durumların kalıcı olacağının gözlemlendiğinde kalıcı kalp pili uygulaması gerçekleştirilir. Köprücük kemiğinin altına uygulanan lokal(bölgesel) anestezi ile bölge uyuşturulduktan sonra kalp pili kablosu bir ven içerisinden kalbe gönderilir. Kablonun fonksiyonu test edildikden sonra kalp piline bağlanır. Kalp pili köprücük kemiğinin altında deri altına küçük bir cep içerisine yerleştirilir. İşlem yaklaşık 1 saat kadar sürmektedir. Kişiler kalıcı kalp pilleri ile birlikte günlük aktivitelerini yerine getirebilmektedirler. Kalp pillerinin yapılması gereken ayarları dışardan güvenli olarak yapılabilmektedir.
Kalp pilinin değiştirilmesi gerekli olan durumlarda kablolar kalpte bırakılarak, düzgün çalıştıkları kontrol edilir. Daha sonrasında ise kablolar yeni kalp piline bağlanarak işlem sonlandırılır.
İNVAZİV KARDİYOLOJİ BÖLÜMÜ - Anjiyografi ve Katater Laboratuarı Uygulamaları
- Kardiyolojik Tedavi Uygulamaları
KALP KRİZİ MERKEZİ - Kalp Krizi Nedir?
- Bir Kişi Kalp Krizi Geçirdiğini Nasıl Anlar?
- Kalp Krizi Anında İlk Müdahale
- Kalp Krizi Sonrası Hastanede Yapılan işlemler
KALP VE DAMAR CERRAHİSİ MERKEZİ - Kalp ve Damar Hastalıkları Risk Faktörleri
- Kalp ve Damar Hastalıkları Belirtileri
- Kalp/Damar Hastalıkları ve Operasyonları DİYALİZ CERRAHİSİ MERKEZİ - Diyaliz Cerrahisi
- Damar Yolu Operasyonları
